|

Malatya'da araziler kalkerli bir
yapıya sahip olduğundan vadiler çoktur ve oldukça önemlidir.
Ünlü Fırat Vadisi Malatya topraklarından geçmektedir. Karakaya Barajı bu vadi üzerindedir. Darende, Akçadağ, Hekimhan, Yazıhan ve
Merkez ilçe topraklarından Tohma Vadisi geçer. Ovalar, dağlar ve platolara
göre biraz daha azdır. Malatya ili sınırları içinde yer alan belli başlı
ovalar şunlardır:
Bu ovanın tektonik
bir çukur olduğu bilinmektedir. Bu ovada daha çok karasal iklim
hakimdir. Yani, yazlan sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve
yağışlı geçer.
Malatya Ovası
Malatya Ovası, Tohma Havzası, Akçadağ, Sultansuyu ve Fırat Vadisi
arasında oldukça geniş bir alanı kaplar. Ortalama yüksekliği 700
ile 1000 metre arasında değişir. Malatya Ovası'nda batıdan
doğuya doğru Tohma Suyu geçerek Karaka-ya Baraj Gölü'ne dökülür.
Malatya Ovası'nda kayısı, elma, armut vb meyveler yetiştirilir.
Önemli miktarda buğday ve arpa tarımı yapılır. Akçadağ
ilçesinden Fırat'a doğru genişleyen bölüm, asıl Malatya
Ovası'dır.
Yazıhan Ovası (Düzü)
Tohma Suyu'nun kuzeyinde kalan bölümdür. Çok verimli toprakları olan bu
bölümde doğal su kaynakları çok azdır. Tohma Çayı üzerinde
kurulu Medik Baraj Gölü'nden büyük kanallarla akıtılan su ile bu
ovada, esas olarak şeker pancarı ve önemli miktarda buğday ve
arpa tarımı yapılır.
Akçadağ Ovası (Düzü)
Akçadağ Düzü, Sultansuyu'nun batısında kalan bölümdür. Erhaç Düzü, Arga
Yazısı, Ören Yazısı da Akçadağ Ovası üzerinde yer alır. Bu büyük
ovanın sulanmasını Sürgü Barajı sağlamaktadır. Yöre halkı "ova"
yerine daha çok "yazı" kelimesini kullanmaktadır.
Doğanşehir Ovası
Sultansuyu Vadisi'nin her iki yanı ile, Tohma Vadisi'ne uzanan eğimli bir
bölümde bulunmaktadır. Bu ovada en çok şeker pancarı tarımı
yapılmaktadır. Kayısı, elma, nohut, fasulye vb ürünlerin tanmı
da yapılır.
İzollu (Kale) Ovası
Malatya Ovası'nın doğusundan Fırat Irmağı'nm dar ve derin bir koridor
oluşturduğu Kömürhan Köprüsü Boğazı'na kadar uzunan kesimdeki
irili ufaklı düzlüklere, izollu Ovası denir. Malatya-Elazığ
karayolunun 30. kilometresindeki yöreler de İzollu Ovası olarak
bilinir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise oldukça ılıman
geçer. Bu ılımanlık nedeniyle bundan 10-15 yıl öncesine kadar bu
ovanın Fırat Nehri'ne yakın kısımlarında pamuk ekimi yapılırdı.
Bu ovada çok sayıda kayısı ağacı bulunmaktadır. Buranın büyük bir
kısmının 1986 yılında Karakaya Barj Gölü'nün suları altında
kalmasına rağmen, Malatya ilinin sebze ihtiyacının büyük
çoğunluğu bu bölümden sağlanır. Son dönemlerde, kayısının değer
kazanmasından sonra, geniş çapta kayısı ağacı dikimine ağırlık
verilmiştir. İldeki tüm vadiler Fırat Nehri'nin yatağına
yaklaştıkça genişler ve ovalar böylelikle ortaya çıkar.
Vadilerin bir kısmı Karakaya Baraj Gölü'nün altında kalmıştır.
İzollu Ovası, Malatya Ovası'ndan daha çok korunaklıdır. Bu
ovanın yükseltisi ise, Malatya Ovası'ndan daha azdır. Bu nedenle
kayısı yetiştiriciliği başta olmak üzere, meyvecilik ve
sebzecilik geniş çapta yapılmaktadır. Buranın ilçe olmasından
sonra, ilçe kaymakamlığı tarafından Kıyıcak köyünde sera tarımı
için deneme üretimine başlanmıştır. |