Anasayfa

MALATYA'NIN EKONOMİSİ

 

    Malatya'nın ekonomisi, tarıma, tarımsal sanayiye ve hayvancılığa dayalı bir ekonomidir. Ama Malatya'da genel ekonominin diğer tüm sektörlerinden ekonomik faaliyetler de vardır.
   Tarım, Sebze Ve Meyvecilik
  Turunçgiller dışında hemen hemen tüm meyvelerin yetiştiği ve bir meyve üretim bölgesi olarak nitelenen Malatya'da, bitkisel üretimin en önemli kolu meyveciliktir. Malatya halkının birçoğu geçimini tarım yapmakla sürdürür. Özellikle kayısı, arpa, buğday, mısır, çavdar, pirinç, nohut ve mercimek Malatya'da yetiştirilen en önemli tarım ürünleridir. İlimizde tarım çeşitlilik kazanmıştır. Tarıma ayrılan alanlarda tahıl ekimi ağırlıktadır. Sanayi bitkilerine ayrılan yer, sebze ve meyve üretimine ayrılan alanlardan daha fazladır.Doğu Anadolu Bölgesi içinde sanayi bitkileri tarımının en çok geliştiği il Malatya'dır. Birinci sırayı şeker pancarı alır, onu sırasıyla tütün ve başka bitkiler izler. İlimizde bağcılık ve meyvecilik de gelişmiştir. Bütün Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki bağların yaklaşık yarısı Malatya ilindedir. Çeşitli meyveler arasında özellikle kayısı, ilin ticaretinde önemli bir yer tutar. Malatya'da yaklaşık beş milyon kök kayısı ağacı bulunmaktadır. (Bu sayı her yıl daha da artmaktadır.)
    Battalgazi ilçesi sınırlarında özellikle domates, biber, patlıcan, lahana, ıspanak, salatalık ve maydanoz yetiştirilir. Çarmuzu Mahallesi ekim alanlarında lahana, pırasa, ıspanak, salatalık ve maydanoz yetiştirilir. Karakaya Baraj Gölü'nün kenarın­da ise kavun, karpuz ve üzüm bolca yetiştirilmektedir. Yazıhan Ovası'nda yetiştiri­len şeker pancarı, Malatya Şeker Fabrikası'nın ihtiyacını büyük ölçüde karşılamak­tadır. Burada önemli miktarda patates, pirinç ve tütün tarımı da yapılmaktadır.
Yeşilyurt, Gündüzbey, Tecde, Yakınca kasabalarında yetiştirilen dalbastı kirazı meşhurdur. Bu meyve yurtdışına ihraç da edilir. İlde sulanabilen arazilerde vişne, elma, armut, şeftali, ceviz, kızılcık, erik, dut, nar, üzüm ve kayısı ağaçlan önemli bir yer tutar.
  Nohut ve mercimek ise sulanamayan arazilerde ekilmektedir. Kuru fasulye tarımı en fazla Akçadağ Ören ile Doğanşehir yörelerinde yapılmaktadır.
    Hayvancılık
  İlimizde bulunan toprakların yaklaşık yüzde 55'i mera ve çayırlarla kaplı oldu­ğundan, hayvan yetiştirilmesi için iyi bir ortam mevcuttur. (Karakaya Barajı'ndan sonra bazı köylerde hayvancılık bitmiştir.) İlin hayvan varlığında koyun sayısı ya­rım milyonu aşar, koyunu çok gerilerden kıl keçisi izler. Malatya'da hayvancılığın gelişmesinde Sultansuyu Harası (günümüzde tarım işletmesi) olumlu rol oynamış­tır. 1929 yılında kurulan bu haranın atçılık, sığırcılık, koyunculuk ve tavukçuluk şu­beleri bulunmaktadır. Son yıllarda Malatya'da modern bir şekilde besicilik, süt inekçiliği ve tavukçuluk yapılmaktadır. Ayrıca daha önce ırmak balıkçılığı şeklinde yapılan küçük balıkçılık, Karakaya Baraj Gölü'nün oluşmasıyla kenar köylerde ya­şayan halkın geçim kaynağı olabilecek şekilde büyümüştür.
    Balıkçılık
   Fırat Nehri'nde, Karakaya Barajı yapılmadan önce de balıkçılık yapılıyordu. Karakaya'dan önce nehirde özellikle büyük ağlarla yapılan avlarda sarı sazan balığı avlanıyordu ve sadece Malatya'da satılıyor, çevre illere ulaştırılamıyordu. Bu avlanmada "kelek" adı verilen basit ve ucuz yapılı bir kayık kullanılıyordu. Kelek, altında şişirilmiş otomobil iç lastiği, üzerinde ise tahtadan oturma yeri olan ve su üzerinde ulaşımı sağlayan bir araçtır. Karakaya Baraj Gölü'nün oluşmasından sonra, geniş çapta aynalı sazan, sarı sazan ve turna balığı avlanıyor. Avlanan balıklar ilimizin ihtiyacını karşıladığı gibi, çevre illerimize ve hatta İstanbul'a bile gönderilmektedir. Şişman Çayı, Tohma Çayı ve Sultansuyu'nda da olta ve serp­me ile balık avcılığı yapılabilmektedir.
    Madenler Ve Enerji
   Malatya, oldukça zengin yeraltı kaynakları olan bir ilimizidir. İl sınırları içindeki en önemli yeraltı kaynağı, Hekimhan ilçesi sınırları içindeki Hasançelebi'de bulunan demir yataklarıdır. Hekimhan'dan başka Darende ve Pütürge ilçelerin­de de zengin demir cevheri bulunmaktadır
   Hekimhan ilçesinde elde edilen demir filizleri trenle İskenderun Demir Çelik Fabrikası'na gönderilmektedir. İl sınırları içerisinde ayrıca profilit, linyit, alüminyum (boksit), krom, asbest ve mozaik bulunmaktadır. Malatya il sınırları dahilin­de bulunan zengin yeraltı kaynaklarını bir an önce ekonomiye kazandırmak için, herkes üzerine düşen görevi yerine getirmelidir.
   Malatya'da küçük hidroelektrik santralleri vardır. İlde ilk hidroelektrik santral 1931'de Tecde yöresinde, Derme Çayı üzerinde, kurulmuştur. Toplam gücü 360 KW olan bu ilk türbinli santral o sıralarda kentin elektrik ihtiyacının büyük bir kısmını karşılayabiliyordu. Ancak 1930 yıllarından sonra başlayan devlet yatırımları ile ilin elektrik ihtiyacı artmış ve bu tesis yetersiz kalmıştır. Derme Çayı üze­rinde 4500 KW gücünde ikinci hidroelektrik santral 1950'de hizmete girmiştir.
   Malatya'da açılan fabrikalara mevcut elektrik yetmediği için Derme Çayı'ndan yararlanılarak Kernek yöresinde Devlet Su İşleri'nce bir tesis yaptırıldı. Daha sonra Türkiye Elektrik Kurumu'na geçen bu santralin yapımına 1962'de başlanmıştır. 1964 yılında devreye girerek ilimize hizmet vermeye başlayan Kernek tesisleri, "kanal" tipi santrallerdendir.