|
Malatya'nın ekonomisi, tarıma, tarımsal sanayiye ve hayvancılığa
dayalı bir ekonomidir. Ama Malatya'da genel ekonominin diğer tüm
sektörlerinden ekonomik faaliyetler de vardır.
Tarım, Sebze Ve Meyvecilik
Turunçgiller dışında hemen hemen tüm meyvelerin yetiştiği ve bir meyve
üretim bölgesi olarak nitelenen Malatya'da, bitkisel üretimin en
önemli kolu meyveciliktir. Malatya halkının birçoğu geçimini
tarım yapmakla sürdürür. Özellikle kayısı, arpa, buğday, mısır,
çavdar, pirinç, nohut ve mercimek Malatya'da yetiştirilen en
önemli tarım ürünleridir. İlimizde tarım çeşitlilik kazanmıştır.
Tarıma ayrılan alanlarda tahıl ekimi ağırlıktadır. Sanayi
bitkilerine ayrılan yer, sebze ve meyve üretimine ayrılan
alanlardan daha fazladır.Doğu Anadolu Bölgesi içinde sanayi
bitkileri tarımının en çok geliştiği il Malatya'dır. Birinci
sırayı şeker pancarı alır, onu sırasıyla tütün ve başka bitkiler
izler. İlimizde bağcılık ve meyvecilik de gelişmiştir. Bütün
Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki bağların yaklaşık yarısı Malatya
ilindedir. Çeşitli meyveler arasında özellikle kayısı, ilin
ticaretinde önemli bir yer tutar. Malatya'da yaklaşık beş milyon
kök kayısı ağacı bulunmaktadır. (Bu sayı her yıl daha da
artmaktadır.)
Battalgazi ilçesi sınırlarında özellikle domates, biber,
patlıcan, lahana, ıspanak, salatalık ve maydanoz yetiştirilir.
Çarmuzu Mahallesi ekim alanlarında lahana, pırasa, ıspanak,
salatalık ve maydanoz yetiştirilir. Karakaya Baraj Gölü'nün
kenarında ise kavun, karpuz ve üzüm bolca yetiştirilmektedir.
Yazıhan Ovası'nda yetiştirilen şeker pancarı, Malatya Şeker
Fabrikası'nın ihtiyacını büyük ölçüde karşılamaktadır. Burada
önemli miktarda patates, pirinç ve tütün tarımı da
yapılmaktadır.
Yeşilyurt, Gündüzbey, Tecde, Yakınca kasabalarında yetiştirilen
dalbastı kirazı meşhurdur. Bu meyve yurtdışına ihraç da edilir.
İlde sulanabilen arazilerde vişne, elma, armut, şeftali, ceviz,
kızılcık, erik, dut, nar, üzüm ve kayısı ağaçlan önemli bir yer
tutar.
Nohut ve mercimek ise sulanamayan arazilerde ekilmektedir. Kuru fasulye
tarımı en fazla Akçadağ Ören ile Doğanşehir yörelerinde
yapılmaktadır.
Hayvancılık
İlimizde bulunan toprakların yaklaşık yüzde 55'i mera ve çayırlarla kaplı
olduğundan, hayvan yetiştirilmesi için iyi bir ortam mevcuttur.
(Karakaya Barajı'ndan sonra bazı köylerde hayvancılık
bitmiştir.) İlin hayvan varlığında koyun sayısı yarım milyonu
aşar, koyunu çok gerilerden kıl keçisi izler. Malatya'da
hayvancılığın gelişmesinde Sultansuyu Harası (günümüzde tarım
işletmesi) olumlu rol oynamıştır. 1929 yılında kurulan bu
haranın atçılık, sığırcılık, koyunculuk ve tavukçuluk şubeleri
bulunmaktadır. Son yıllarda Malatya'da modern bir şekilde
besicilik, süt inekçiliği ve tavukçuluk yapılmaktadır. Ayrıca
daha önce ırmak balıkçılığı şeklinde yapılan küçük balıkçılık,
Karakaya Baraj Gölü'nün oluşmasıyla kenar köylerde yaşayan
halkın geçim kaynağı olabilecek şekilde büyümüştür.
Balıkçılık
Fırat Nehri'nde, Karakaya Barajı yapılmadan önce de balıkçılık
yapılıyordu. Karakaya'dan önce nehirde özellikle büyük ağlarla
yapılan avlarda sarı sazan balığı avlanıyordu ve sadece
Malatya'da satılıyor, çevre illere ulaştırılamıyordu. Bu
avlanmada "kelek" adı verilen basit ve ucuz yapılı bir kayık
kullanılıyordu. Kelek, altında şişirilmiş otomobil iç lastiği,
üzerinde ise tahtadan oturma yeri olan ve su üzerinde ulaşımı
sağlayan bir araçtır. Karakaya Baraj Gölü'nün oluşmasından
sonra, geniş çapta aynalı sazan, sarı sazan ve turna balığı
avlanıyor. Avlanan balıklar ilimizin ihtiyacını karşıladığı
gibi, çevre illerimize ve hatta İstanbul'a bile
gönderilmektedir. Şişman Çayı, Tohma Çayı ve Sultansuyu'nda da
olta ve serpme ile balık avcılığı yapılabilmektedir.
Madenler Ve Enerji
Malatya, oldukça zengin yeraltı kaynakları olan bir ilimizidir. İl
sınırları içindeki en önemli yeraltı kaynağı, Hekimhan ilçesi
sınırları içindeki Hasançelebi'de bulunan demir yataklarıdır.
Hekimhan'dan başka Darende ve Pütürge ilçelerinde de zengin
demir cevheri bulunmaktadır
Hekimhan ilçesinde elde edilen demir filizleri trenle İskenderun
Demir Çelik Fabrikası'na gönderilmektedir. İl sınırları
içerisinde ayrıca profilit, linyit, alüminyum (boksit), krom,
asbest ve mozaik bulunmaktadır. Malatya il sınırları dahilinde
bulunan zengin yeraltı kaynaklarını bir an önce ekonomiye
kazandırmak için, herkes üzerine düşen görevi yerine
getirmelidir.
Malatya'da küçük hidroelektrik santralleri vardır. İlde ilk
hidroelektrik santral 1931'de Tecde yöresinde, Derme Çayı
üzerinde, kurulmuştur. Toplam gücü 360 KW olan bu ilk türbinli
santral o sıralarda kentin elektrik ihtiyacının büyük bir
kısmını karşılayabiliyordu. Ancak 1930 yıllarından sonra
başlayan devlet yatırımları ile ilin elektrik ihtiyacı artmış ve
bu tesis yetersiz kalmıştır. Derme Çayı üzerinde 4500 KW
gücünde ikinci hidroelektrik santral 1950'de hizmete girmiştir.
Malatya'da açılan fabrikalara mevcut elektrik yetmediği için Derme
Çayı'ndan yararlanılarak Kernek yöresinde Devlet Su İşleri'nce
bir tesis yaptırıldı. Daha sonra Türkiye Elektrik Kurumu'na
geçen bu santralin yapımına 1962'de başlanmıştır. 1964 yılında
devreye girerek ilimize hizmet vermeye başlayan Kernek
tesisleri, "kanal" tipi santrallerdendir. |