|
Malatya, akarsu ve diğer su kaynakları bakımından çoğu
illerimize göre daha zengindir. Yer aldığı Fırat Havzası,
Türkiye'nin en büyük havzasıdır. Su toplama alanı 127.000 km2
olan bu havzanın yıllık ortalama su hacmi 28 milyar mü
aşmaktadır. Malatya, Tohma ve Tohma'nm kolları olan akarsular
ile sulanır. Bütün bu akarsular, Tohma koluyla Fırat Nehri'ne
dökülür.
Tohma Çayı
Malatya'nın en büyük suyudur. Yaz ve kış suyu boldur. En uzun kolu,
Uzun Yayla'dan doğan Yukarı Tohma'dır (Ayvanlı Tohması). Diğer
bir kolu, Tahtalı Dağları'ndan doğan Hacılar Tohması'dır. Bu iki
büyük kol, Mığdı Düzü'nde birleşirler. Ovayı batı ve doğu
yönünden geçen Tohma'ya, kuzeyden Halavun çayı ile Epreme Çayı;
güneyden Dipsiz Çay, Sultansuyu, Beylerderesi, Horata Çayı,
Orduzu Çayı karışmaktadır. Bu kollardan gelen su ile büyüyen
Tohma, Fırat'a dökülür.
Fırat Nehri
Fırat Nehri, Karakaya Barajı yapılmadan önce Malatya-Elazığ ile
Malatya-Diyarbakır sınırını çizen en büyük suydu. Kuruçay ile
Tohma Çayı'nın bol suları da bu nehri besliyordu. Karakaya
Barajı'nın bu nehir üzerine yapılmasından sonra nehrin yatağı
geniş bir göl haline gelmiştir.
Kuruçay
Hekimhan ilçesi yakınlarında bulunan Hasançelebi ve Alacahan arasındaki
Zorbaba Dağı'nın eteklerinden çıkar, Karakaya Baraj Gölü'ne
karışır. Yaz aylarında genellikle kuruduğu için Kuruçay adını
almıştır.
Sultansuyu
Doğanşehir ilçesinin batı sırtlarından doğar. Doğanşehir Ovası'ndan
geçerek kuzeye doğru akar, doğudan gelen küçük bir su ile
birleşir. Ova boyunca kuzeye doğru giderek Tohma Suyu'na
karışır. Bu su üzerinde Sultansuyu Barajı inşa edilmiştir. Ünlü
"Sultansuyu pirinci" de bu su ili sulanan topraklarda
yetişmektedir. Bu su içerisinde bol miktarda gümüş balığı
yaşamaktadır.
Beyler Deresi
İlk kollarını Pınarbaşı, Beydağları diplerinden alır. Önemli bir
kolu Derme Suyu'dur. Bu kol, ilimizin kuzeyinde dar bir
boğazdan, yıkık bir Bizans kilisesinin bulunduğu yerden doğar.
İl merkezine 8 km uzaklıkta bulunan Yeşilyu/tan Eski Malatya'ya
(Battalgazi), Taftan Milli Yazıları'na(düzlüğüne) doğru
akmaktadır. Böylece çevrenin kaynak sularından da
yararlanılarak büyük bir alanın sulanması sağlanmıştır. Derme
Suyu'ndan il elektriğinin bir bölümü elde edilmektedir. Beyler
Deresi adıyla anılan bu sudan, bağ ve bahçelerin sulanmasında da
yararlanılmaktadır.
Derme Suyu
Doğanşehir ilçesine bağlı Sürgü kasabası yakınlarındaki Takas adı verilen
mesire yerinden çıkar. Göksu'nun önemli bir koludur. Sürgü
Barajı'na dökülür. Bu suda önemli miktarda alabalık
yetişmektedir.
Melet Deresi
Mendol köyü ile Şahinoğlu arasındaki dağdan çıkar. Suçatı Suyu ile
birleştikten sonra Sultansuyu'na karışır. Bu suda sarı sazan
balığı bol olarak bulunmaktadır.
Orduzu Çayı (Elmasuyu)
Küçük bir sudur. Yörediki arazilerin sulanması işlerinde kullanılır.
Horata Suyu (Çayı)
Yeşilyurt yolu üzerinde bulunan Konak kasabasının Banazı köyünden çıkar.
Suyun çıktığı yer ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında önemli bir
mesire yeri olarak çok sayıda ziyaretçi çeker. İçimi güzel ve
çok soğuk bir sudur. Kasabanın hem içme suyu ihtiyacını, hem de
sulama ihtiyacını karşılayacak kapasitede bir sudur.
Elemendik Suyu
Malatya-Kahramanmaraş karayolunun 20. kilometresinden çıkan bu su, biraz
ileride Sultansuyu ile birleşir.
Orduzu Suyu (Pınarbaşı)
Malatya-Elazığ karayolunun 5. kilometresinden çıkar. Buraya Orduzu
Pınarbaşı denilmektedir. İlin en önemli mesire yerlerinden
birisi olan Pınarbaşı'nda Malatyaspor Kulübü'nün spor tesisleri
de bulunmaktadır. Suyun önüne bir de gölet yapılmıştır. Kışın
burada biriken su ile yazın bağ, bahçe ve ekili alanlar
sulanmaktadır.
Şiro Çayı
Pütürge ilçesinden geçer; ilçenin önemli suyudur.
Adıyaman ilinin Kâhta ilçesindeki Kâhta Dağları'ndan çıkan bu
su, vadilerdeki bahçelerde yer alan ağaçların sulanmasında
kullanılır. Daha sonra Karakaya Barajı'na dökülür.DiğerleriYukarıda
kısaca sayılan akarsulara şunları da eklemek mümkündür: Emir,
Mircan, Göksu, Aksu, Benenyel, Söğütlüdere, Sazlıdere, Sotikdere,
Kozlu Çayı, Yenice Çayı, Sertrek Çayı, Arapgir Çayı, Davulgan
Çayı, Cevizlisu, Kırmehmet Deresi, Şişman Çayı, Gürpınar Çayı,
Balıklaga Suyu, Sakızlı Çay, Yenice, Balaban, Ayvanlı,
Kızılmağara, Kızılhisar, Karaçayır, Bıyıkboğazı, Valide Deresi,
Kerek Çayı, Pereç Suyu. |